|
Algemeen
Een goede straat begint bij de fundering. Deze fundering bestaat vanouds uit een zandbed van voldoende dikte, maar kan, afhankelijk van het gebruik van de toekomstige straat, ook uit diverse andere materialen bestaan.
Een goede afwatering van bestrating is voor het werk van levensbelang. Water op het straatwerk veroorzaakt verweking van het zandbed en geeft bij belasting vervorming. Voor bestrating voor voetgangers dient u minimaal 1 centimeter per meter afschot aan te houden, bij verkeersbelasting is 3 centimeter per meter een goede richtlijn.
De altijd aanwezige openingen tussen de elementen van de bestrating dienen zeer zorgvuldig gevuld te worden met een goede voegvulling. Deze bestaat uit rivierzand, brekerzand of fijn wegenbouwsplit, dit is afhankelijk van de grootte van de voegen. Dit voorkomt het zogenaamde rammelen van de bestrating en het 'zoeken' van de stenen, waardoor het aangelegde verband/patroon ernstige schade oploopt.
Vaak sluit de aan te leggen bestrating aan op bebouwing of een andere terreininvulling. Hierdoor is het vaak onvermijdelijk passtukken van de gebruikte materialen te maken. Regel is dat een passtuk niet kleiner mag zijn dan een halve steen. Belangrijker is nog dat het passtuk zo sluitend mogelijk wordt gemaakt. Zodoende blijft de voeg beperkt. Het maken van passtukken kan door middel van hakken, knippen of zagen. De laatste methode is het mooist, maar kost geld. Knippen kan met behulp van een knipmachine, hakken met behulp van een hamer en beitel.
Vanaf idee tot uitvoering
U heeft een idee in uw hoofd. Om dit werkelijkheid te laten worden is een ontwerp nodig.
Tip: wanneer u iets nieuws wilt en u kunt geen keuze maken, maak eens een wandeling door een nieuw gebouwde woonwijk. Vaak brengen andere tuinen u op goede ideeën.
Het ontwerp
-
maak een tekening van het te bewerken oppervlak op schaal
-
geef op deze tekening de hoogten aan van de oude en de nieuwe situatie, neem als nulpunt het vloerpeil van het dichtsbijzijnde gebouw
-
geef op de tekening alles aan wat u tegenkomt: deuren, afvoerpijpen en bijvoorbeeld beplanting die u wilt handhaven
-
houd rekening met het toekomstig gebruik van uw bestrating. Voor een terras kunt u bijvoorbeeld het tuinmeubilair buiten op stellen en dan bepalen welke maten uw terras dient te hebben. Een pad voor dagelijks gebruik moet al snel 90 centimeter breed zijn.
Tip: wanneer uw idee gebaseerd is op iets wat u elders hebt gezien, let dan op het volgende: wat mooi staat in een grote tuin kan niet, of zelfs afschuwelijk, uitkomen in een kleine tuin. Andersom kan het zijn dat een leuk idee voor een kleine tuin niet tot zijn recht komt in een grote tuin.
Het materiaal
Voor het aanleggen van bestrating heeft u de volgende materialen nodig:
Materialen voor bestratingen zijn er in overvloed. Een oud en Nederlands product is de gebakken straatklinker. De straatklinker wordt gemaakt van klei uit de rivieren en gebakken in ovens. Deze klinker is er in verschillende formaten en kleuren. Een groot voordeel van deze klinker is de kleur, deze heeft een warme uitstraling, verdiept zich in de loop van de tijd en wordt alleen maar mooier.
Vroeger waren er maar enkele kleuren afhankelijk van de klei die werd gebruikt. Tegenwoordig is er een scala aan kleuren te verkrijgen, doordat men verschillende stoffen aan het kleimengsel toevoegt. Het nadeel van het gebakken materiaal is de aanschafprijs, die aanmerkelijk hoger ligt dan van betonmaterialen. Ook gebruikte gebakken klinkers zijn erg gewild en daardoor vrij prijzig. Gebruikte gebakken klinkers hebben over het algemeen grote afwijkingen in maat. Daarom is het voor de doe het zelver niet eenvoudig hier een goed eindresultaat mee te verkrijgen.
Heel uitgebreid is het aanbod van betonmaterialen, zowel in kleur als in maat. Naast de rechthoekige elementen zijn er ook verschillende andere producten voor het eenvoudig maken van patronen en bijvoorbeeld cirkels.
Voor het opsluiten van bestratingen zijn betonmaterialen aan te bevelen. De ook verkrijgbare houten opsluitingen verrotten relatief snel.
Indien de opsluiting niet boven de bestrating uit hoeft te komen is een eenvoudige betonband aan te bevelen. Voor voetgangersbelasting zijn er de maten 5 x 15 x 100 cm en
6 x 20 x 100 cm. Voor verkeersbelasting is minimaal een maat nodig van 8 x 20 x 100 cm of 10 x 20 x 100 cm. Afhankelijk van de belasting van de bestrating en de stevigheid van de grondsoort zijn er nog de zwaardere uitvoeringen van de opsluitband en de trottoirband. Voor het opsluiten van hoger gelegen grond of het aanbrengen van een plantenbak zijn er veel materialen beschikbaar die èn mooi èn van goede kwaliteit zijn.
Het werk
Als eerste dient er te worden uitgezet. Dat betekent dat de maten van de toekomstige bestrating worden aangegeven op het te bestraten oppervlak. Dit kan het beste gedaan worden met behulp van piketten (houten paaltjes). Op deze piketten moet ook de toekomstige hoogte van het straatwerk worden aangegeven met een spijker of een potlood. Wanneer het werk wat langer zal gaan duren kan dit met verf gedaan worden. Langs gevels of andere vaststaande objecten kan worden volstaan met een krijtstreep. Belangrijk is dat het grondwerk een groter oppervlak beslaat dan het toekomstige straatwerk. Het zandbed moet namelijk groter zijn dan de bestrating. De extra ruimte buiten het straatwerk is weer afhankelijk van het gebruik. Voor loopgedeelten moet het zandbed 10 tot 15 cm breder zijn dan het straatwerk, inclusief de opsluitbanden. Voor bestrating waar verkeer over moet kunnen is een 30 tot 50 cm breder zandbed gewenst.
Als het te bestraten oppervlak nog niet eerder bestraat is geweest moet eerst het grondwerk plaatsvinden. Meestal moet de aanwezige grond afgegraven worden. Let er op dat ook de bodem van het uitgegraven gedeelte vlak dient te zijn en evenwijdig moet lopen aan het toekomstige straatwerk, zo wordt een gelijkmatige fundering van zand verkregen. Om de hoogte van de ontgraving te controleren kan men een draad (metselkoord) spannen tussen eerder uitgezette hoogten. De diepte kan het beste met behulp van een rolmaat gecontroleerd worden.
Als er op sommige plaatsen grond aangevuld moet worden kan men de elders vrijgekomen grond hiervoor gebruiken. Gebruik deze grond alleen als deze droog is en een zanderige structuur
heeft. Het uiteindelijke resultaat dient vlak en stevig te zijn.
Na het ontgraven dient het zandbed aangebracht te worden. Hier kan het beste aanvulzand voor gebruikt worden. Het zand moet droog aangebracht worden; mocht er onverhoopt water staan in de afgraving moet dit eerst verwijderd worden. Per keer mag maximaal een laag van 25 cm zand aangebracht worden. Daarna dient het zand, zo snel mogelijk na het aanbrengen, te worden verdicht. Dit kan gebeuren met behulp van een trilmachine. Na het 1 à 2 keer trillen van het gehele zandoppervlak moeten oneffenheden weg gewerkt worden en dient het oppervlak opnieuw getrild te worden. Een goede verdichting is pas bereikt als er minimaal 10 keer met de trilplaat over het aangebracht zand is gegaan. Dit is heel belangrijk en wordt vaak onderschat! Een trilplaat is te huur bij grote doe-het-zelfzaken en verhuurbedrijven.
wordt vervolgd
| 
